www.wikidata.kk-kz.nina.az
Қazakstan Respublikasynyn Prezidenti Қazakstan Respublikasynyn memlekettik basshysy zhәne respublikanyn atkarushy okimet biliginin birtutas zhүjesin baskarushysy memlekettin ishki zhәne syrtky sayasatynyn negizgi bagyttaryn ajkyndajtyn el ishinde zhәne halykaralyk katynastarda Қazakstan atynan okildik etetin en zhogary lauazymdy tulga sondaj ak respublika azamattarynyn kukygy men bostandyktarynyn Konstituciyasy men zandarynyn saktaluyna kepil bolady ҚR Қaruly Kүshterinin Zhogargy Bas Қolbasshysy bolyp tabylady Қazakstan Respublikasynyn PrezidentiPrezident bajragyLauazymdy ielenushi Қasym Zhomart Tokaev 20 nauryz 2019 zhyldan bastapResmi rezidenciyasyAkorda AstanaTagajyndaldytikelej dauys beru arkylyӨkilettiginin merzimi5 zhyl katarynan eki ret merzimnen artyk emesLauazym pajda boldy24 sәuir 1990 zhylyLauazymdagy algashky kyzmetshiNursultan NazarbaevSajtyakorda kz Mazmuny 1 Tarihy 1 1 Қazak KSR prezidenti 1 2 1990 zhyly 20 karashada 1 3 1991 zhyl 1 4 1991 zhyly 16 kazanda 1 5 1991 zhyly 10 zheltoksanda 1 6 1991 zhyly 16 zheltoksanda 1 7 1993 zhyly 28 kantarda 1 8 1993 zhyly 10 zheltoksanda 1 9 1993 zhyly 10 zheltoksanda 1 10 1995 zhyly 30 tamyzda 1 11 1995 zhyly 26 zheltoksanda 1 12 1996 zhyly 11 nauryzda 1 13 1998 zhyly 7 kazanda 1 14 1999 zhyly 10 kantarda 1 15 2005 zhyly 4 zheltoksanda 2 DerekkozderTarihyҚazak KSR prezidenti Қazak KSR Prezidenti kyzmetin tagajyndau zhәne Қazak KSR Konstituciyasyna ozgertuler men tolyktyrular engizu turaly Қazak KSR Zany 1 kabyldandy Osygan oraj Қazak KSR Konstituciyasy Prezidenttin mәrtebesi men okilettigi algash ret ajkyndalgan Қazak KSR Prezidenti zhana tarauymen tolyktyryldy Қabyldangan zanga sәjkes Қazak KSR Prezidenti Қazak KSR basshysy bolyp tabyldy Қazak KSR nyn otyz bes zhaska tolgan zhәne alpys bes zhastan aspagan Қazak KSR aumagynda keminde on zhyl turakty turgan kazak zhәne orys tilderin biletin azamaty Қazak KSR prezidenti bolyp sajlana aldy Bir adam katarynan eki merzimnen artyk Қazak KSR Prezidenti bola almady Қazak KSR prezidentin Қazak KSR inin azamattary zhalpyga birdej ten zhәne tote sajlau kukygy negizinde zhasyryn dauys beru arkyly bes zhyl merzimge sajlady Қazak KSR prezidenti bir mezgilde Қazak KSR nemese Halyk deputattary zhergilikti kenesinin halyk deputaty bola almady 2 Қazak KSR Prezidentinin mynadaj okilettikteri ajkyndaldy Respublika aumagynda tүratyn azamattardyn kukyktary men bostandyktarynyn Қazak KSR Konstituciyasy men zandarynyn saktaluyna kepil bolady respublikanyn egemendigin kauipsizdigin aumaktyk tutastygyn korgau zhoninde kazhetti sharalar koldanady odaktyk sharttyn saktaluyn kamtamasyz etedi eldin ishinde zhәne halykaralyk katynastarda Қazak Kenestik Socialistik Respublikasynyn okili bolyp tabylady Қazak Kenestik Socialistik Respublikasynyn KSRO federaciyasy Kenesindegi okili bolyp tabylady Қazak KSR zhogary memlekettik bilik pen baskaru organdaryn ozara is kimylyn kamtamasyz etedi respublikadagy zhagdaj turaly Қazak KSR Zhogargy Kenesine zhyl sajyn bayandama zhasajdy zhәne Қazak KSR ynyn ishki sayasi zhәne syrtky sayasi kyzmetinin negurlym manyzdy mәseleleri turaly dүrkin dүrkin habarlap otyrady Қazak KSR Zhogargy Kenesine Қazak KSR Ministrler Kenesinin Toragasy Қazak KSR Halyktyk bakylau komitetinin toragasy Қazak KSR Zhogargy Sotynyn toragasy Қazak KSR Bas memlekettik arbitry kyzmetine kandidaturalardy usynady atalgan lauazymdy adamdardy Қazak KSR Zhogargy Sotynyn toragasynan baskalaryn mindetterinen bosatu turaly Қazak KSR Zhogargy Kenesine usynys engizedi Қazak KSR Ministrler Kenesin ornynan tүsiru turaly ne onyn ornynan tүsuin kabyldau turaly Қazak KSR Zhogargy Kenesinin aldyna mәsele koyady Қazak KSR Ministrler Kenesi Toragasynyn kelisui bojynsha Қazak KSR Үkimetinin mүshelerin kyzmetinen bosatady zhәne olardy tagajyndajdy kejinnen Қazak KSR Zhogargy Kenesinin bekituine үsynady Қazak KSR zandaryna kol koyady kajta talkylau zhәne dauys beru үshin ozinin karsy pikirlerin zhazyp zandy eki apta merzimnen keshiktirmej Қazak KSR Zhogargy Kenesine kajtaruga kukyly Қazak KSR ynyn mүddelerin kozgajtyn KSRO zandarynyn KSRO Konstituciyasy men Қazak KSR Konstituciyasyna sәjkestigi turaly KSRO Konstituciyalyk kadagalau komitetine usynys engizedi KSRO Ministrler Kenesinin Қazak KSR inin mүddelerine kajshy keletin kaulylary men zharlyktarynyn koldanyluyn toktata turu turaly KSRO Prezidentine otinish zhasajdy KSRO Ministrler Kenesine ogan karasty baskaru organdarynyn Қazak KSR ynyn mүddelerine kajshy keletin aktilerine narazylyk bildiredi zhәne narazylyk bildirilgen aktilerdin Қazak KSR aumagynda koldanyluyn toktatady Қazak KSR Ministrler Kenesinin kaulylary men zharlyktary Қazak KSR ministrlikteri men memlekettik komitetterinin aktileri Қazak KSR Konstituciyasyna zhәne Қazak KSR zandaryna sәjkes kelmegen rette olardyn koldanyluyn toktatady kelissozder zhүrgizedi zhәne Қazak KSR inin halykaralyk sharttaryna kol koyady ozinde tirkelgen shet memleketterdin diplomatiyalyk okilderinin senim gramotalary men keri shakyru gramotalaryn kabyldajdy Қazak KSR ynyn shet memleketterdegi zhәne halykaralyk үjymdar zhanyndagy diplomatiyalyk okilderin tagajyndajdy zhәne keri shakyryp alady Қazak KSR ynyn kүrmetti ataktaryn beredi zhәne Қazak KSR inin memlekettik marapattarymen marapattajdy Қazak KSR ynyn azamattygyna kabyldau pana beru mәselelerin sheshedi eldin sottary sottagan azamattarga keshirim berudi zhүzege asyrady respublika azamattarynyn kauipsizdigin kamtamasyz etu maksatynda totenshe zhagdaj engizip kabyldangan sheshimdi Қazak KSR Zhogargy Kenesinin bekituine dereu tabys etedi Қazak KSR Prezidenti zhanynda Қazak KSR Prezidentinin Kenesi zhumys istedi onyn mindeti Қazak KSR nin ishki sayasi zhәne syrtky sayasi kyzmetinin negizgi bagyttaryn zhүzege asyru zhonindegi sharalardy әzirleu respublikanyn kauipsizdigin kamtamasyz etu bolyp tabyldy Kenes mүshelerin ҚazKSR Prezidenti tagajyndajdy Prezident Kenesinin kuramyna Қazak KSR Ministrler Kenesinin Toragasy lauazymy bojynsha kiredi Prezident Kenesinin mәzhilisterine Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Toragasy katysuga kukyly Қazak KSR Prezidentinin eshkim timeu kukygy bar Prezident Қazak KSR Konstituciyasyn buzgan rette Қazak KSR Zhogargy Kenesi Қazak KSR Konstituciyalyk kadagalau komitetinin korytyndysyn eskere otyryp Қazak KSR halyk deputattary zhalpy sanynyn keminde үshten eki dausymen Қazak KSR Prezidentine senimsizdik bildiredi zhәne ony ornynan tүsiru turaly halyktyk dauys beru referendum otkizu zhoninde mәsele koyady Osy zanmen Қazak KSR Prezidentinin Orynbasary Қazak KSR Prezidentinin uәkildik berui bojynsha onyn zhekelegen funkciyalaryn oryndajdy zhәne Prezident zhok kezde nemese Prezidenttin mindetterin zhүzege asyruga mүmkindigi bolmagan rette onyn kyzmetin atkarady Eger Қazak KSR Prezidenti nendej bir sebeptermen ozinin mindetterin odan әri atkara almajtyn bolsa Қazak KSR inin zhana Prezidenti sajlanganga dejin onyn okilettigi Қazak KSR Prezidentinin Orynbasaryna al eger bul mүmkin bolmasa Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Toragasyna auysady Bүl orajda Қazak KSR ynyn zhana Prezidentin sajlau үsh aj merzim ishinde otkiziluge tiis Қazak KSR inin birinshi Prezidenti men onyn Orynbasaryn Қazak KSR Zhogargy Kenesi alty zhyl merzimge sajlajtyndygy belgilendi 1990 zhyly 20 karashada 1990 zh 20 karashada kabyldangan Қazak KSR nda memlekettik bilik pen baskaru kүrylymdaryn zhetildiru zhәne Қazak KSR Konstituciyasyna ozgertuler men tolyktyrular engizu turaly Zanga 3 sәjkes Қazak KSRPrezidenti Қazak KSR zhogary atkarushy zhәne okimshi bilik basshysy bolyp tabylatyndygy Қazak KSR Prezidentinin үsynysymen Қazak KSR Zhogargy Kenesi sajlagan Қazak KSR Vice prezidenti lauazymy kuryldy Қazak KSR Ministrler Kenesi Қazak KSR Ministrler Kabineti bolyp kajta kuryldy Қazak KSR Ministrler Kenesinin Prezidiumy Қazak KSR Ministrler Kenesinin Toragasy Қazak KSR Ministrler Kenesinin Toragasynyn birinshi orynbasarlary men orynbasarlary lauazymdary taratyldy Zan Қazak KSR Premer ministri men Қazak KSR memlekettik sharuashylyk әleumettik zhәne mәdeni kurylystyn negizgi bagyttary zhonindegi memlekettik kenesshiler kyzmetteri kuryldy Қazak KSR Ministrler Kabinetin Қazak KSR Prezidenti Қazak KSR Premer ministri ministrleri Қazak KSR memlekettik komitetter toragalary kuramynda kuryldy Қazak KSR Prezidenti Қazak KSR Ministrler Kabineti kүramynaҚazak KSR memlekettik kenesshilerin Қazak KSR din baska da organdary men ujymdarynyn basshylaryn engizuge kukykty boldy Қazak KSR Premer ministri men Ministrler Kabinetinin kuramyn Қazak KSR Prezidentinin usynysy bojynsha Қazak KSR Zhogargy Kenesi bekitti Қazak KSR Prezidenti men Қazak KSR Ministrler Kenesinin Apparattary Қazak KSR Prezidentinin Apparaty bolyp biriktirildi Қazak KSR Prezident Kenesi taratyldy Қazak KSR Prezidenti zhanynan konsultativti kenestik organ Respublika Kenesi kuryldy Respublika Kenesinin kuramyna Қazak KSR Vice prezidenti Қazak KSR Premer ministri oblystar men Almaty kalalyk Halyk deputattary kenesinin sondaj ak Қazak KSR Prezidenti tagajyndagan ozge de tulgalar lauazymdary bojynsha kiredi Қazak KSR da halyktyk bakylau organdary taratyldy Қazak KSR memlekettik bilik pen baskaru organdarynyn kurylymyndagy atadgan ozgertulerdin kabyldanuyna bajlanysty sәjkes ozgertuler men tolyktyrular Қazak KSR Konstituciyasyna Negizgi Zanyna engizildi Қazak KSR onyn zhogary atkarushy zhәne okimdik biliginin basshysy Қazak KSR Prezidenti bolyp tabyldy Respublika Prezidentinin okilettigi tomendegishe tolyktyryldy Қazak KSR Prezidenti Қazak KSR Ministrler Kabinetinin kyzmetine basshylyk etedi Қazak KSR Ministrler Kabinetinin Premer ministrin tagajyndajdy zhәne ony Қazak KSR Zhogargy Kenesine bekituge үsynady Қazak KSR Zhogargy Kenesine KSRO Bas prokurorymen kelisilgen Қazak KSRBas prokurorynyn kandidaturasy men Қazak KSR Bas prokurory orynbasarlarynyn kandidaturalaryn Қazak KSR Zhogargy Kenesine үsynady Қazak KSR Zhogargy Kenesine Қazak KSR Zhogargy Sotynyn Toragasy kyzmetine kandidaturalar үsynady Қazak KSR Zhogargy Kenesine Қazak KSR Zhogargy Sotynyn Toragasynan baska atalgan lauazymdardy mindetinen bosatu turaly үsynys engizedi oblystyk zhәne Almaty kalalyk Halyk deputattary kenesterinin toragalaryn olar ozderinin kyzmettik mindetterin tiisti oryndamagan nemese әdepsiz kylyktar zhasagan zhagdajlarda merziminen buryn kyzmetterinen bosatady Zhogargy Kenes aldyna Қazak KSR Ministrler Kabinetin otstavkaga zhiberu nemese otstavkasyn kabyldau turaly mәsele koyady Қazak KSR Ministrler Kabinetinin mүshelerin kyzmetinen bosatady zhәne tagajyndajdy Қazak KSR Zhogargy Kenesine bekituge үsynady Қazak KSR ministrlikterin memlekettik komitetteri men baska da memlekettik baskaru organdaryn kurady zhәne taratady Basshylary Қazak KSR Ministrler Kabinetinin kuramyna kiretin Қazak KSR memlekettik baskaru organdaryn kuru men taratu turaly sheshimder Қazak KSR Zhogargy Kenesinin bekituine usynylady Қazak KSR Ministrler Kabineti kaulylary Қazak KSR Ministrler Kabineti Premer ministrinin okimderi ministrlikter memlekettik komitetter men vedomstvolar aktileri Қazak KSR Konstituciyasy men Қazak KSR zandaryna sәjkes kelmegen zhagdajda olardyn kүshin zhoyady nemese toktatady kүkyktyk sayasatty ajkyndajdy zhәne kүkyk korgau kyzmetine basshylyk etedi Қazak KSR Prezidenti zhanynda konsultativti kenestik organ Respublika Kenesi kyzmet etti mindeti Қazak KSR inin ishki zhәne syrtky sayasi kyzmetinin negizgi bagyttaryn iske asyru bojynsha kepildemeler dajyndau bolyp tabyldy Respublika Kenesinin kuramyna Қazak KSR Vice prezidenti Қazak KSR Premer ministri oblystar men Almaty kalalyk Halyk deputattary kenesinin sondaj ak Қazak KSR Prezidenti tagajyndagan ozge de tulgalar lauazymdary bojynsha kirdi Қazak KSR Vice prezidenti Қazak KSR Prezidentinin uәkildik berui bojynsha onyn zhekelegen funkciyalaryn oryndajdy zhәne Prezident zhok kezde nemese Prezidenttin mindetterin zhүzege asyruta mүmkindigi bolmagan rette onyn kyzmetin atkarady Eger Қazak KSR Prezidenti nendej bir sebeptermen ozinin mindetterin odan әri atkara almajtyn bolsa Қazak KSR inin zhana Prezidenti sajlanganga dejin onyn okilettigi Қazak KSR Vice prezidentine al eger bүl mүmkin bolmasa Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Toragasyna auysatyn boldy 1991 zhyl 1991 zhyly 25 tamyzda Қazak KSR Konstituciyasyna Negizgi Zanyna ozgertuler men tolyktyrular engizu turaly Қazak KSR Zany kabyldandy Prezidentinin kүziretine kosymsha okiletgikter zhatkyzyldy Қazak KSR Prezidenti kazhet bolgan zhagdajda Қazak KSR aumagynda ornalaskan odaktyk baishystagy үjymdardy kәsiporyndardy birinshi basshylaryn tagajyndajdy zhәne olardy kyzmetgen bosatady Қazak KSR Қauipsizdik kenesin baskarady Қauipsizdik kenesinin mүshelerin tagajshdajdy eger odakgyk organdardsh sheshimderi Қazak KSR zandaryna zhәne zhogary atkarushy okimet aktilerine kajshy keletin bolsa olardyn oryndaluyn toktata turady Қazak KSR aumagynda ornalaskan barlyk ishki әskerlerge basshylykgy zhүzege asyrady Қazak KSR Prezidentinin okilettigi konstituciyalyk rәsimder saktala otyryp ol otstavkaga shykkan zhagdajda sondaj ak ozge de sebeptermen oz okilettigin zhүzege asyruy mүmkin bolmagan retterde toktatylady Songy zhagdajda Қazak KSR Prezidentinin oz mindetterin zhүzege asyruy mүmkin emestigi Қazak KSR Zhogargy Kenesinin sheshimimen belgilenedi Қazak KSR Prezidenti sajlanganga dejin onyn okilettigi Қazak KSR Konstituciyasynyn 4 14 3 babynyn 3 boliginin 8 10 zhәne 13 tarmaktarynda kozdelgenderdi kospaganda oblystar men Almaty kalalyk Halyk deputattary kenesi toragalaryn kyzmetterinenmezgilinen buryn bosatu Қazak KSR ministrlikterin memlekettik komitetteri men baska da memlekettik baskaru organdaryn kuru zhәne taratu sondaj ak Қazak KSR zandaryna kol koyu procedurasy Қazak KSR Zhogargy Kenesinin kaulysymen Қazak KSR vice prezidentine al eger bul mүmkin bolmasa Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Toragasyna beriledi 1991 zhyly 16 kazanda Қazak KSR Prezidentin sajlau turaly Қazak KSR Zany 5 kabyldandy Zannyn 1 babyna sәjkes Қazak KSRPrezidentin Қazak KSR azamattary zhalpyga birdej ten zhәne tote sajlau kukygy negizinde zhasyryn dauys beru arkyly bes zhyl merzimge sajlajdy Қazak KSR Prezidenti bolyp Қazak KSR otyz bes zhaska tolgan zhәne alpys bes zhastan aspagan Қazak KSR aumagynda keminde on zhyl tүrakty tүrgan kazak zhәne orys tilderin mengergen azamaty sajlana aldy Bir adam katarynan eki merzimnen artyk Қazak KSR Prezidenti bola almady Қazak KSR Zhogargy Kenesinin kaulysymen Қazak KSR Prezidentin sajlau 1991 zh 1 zheltoksanyna 6 belgilendi Sajlau korytyndysyn shygargannan kejin Қazak KSR inin tungysh zhalpy halyk sajlagan Prezidenti N Ә Nazarbaev boldy 1991 zhyly 10 zheltoksanda Қazak Kenestik Socialistik Respubli kasynyn atauyn ozgertu turaly Қazak KSR Zanymen 7 Қazak KSR Қazakstan Respublikasy bolyp kajta ataldy ҚR Zhogargy Kenesi Қazakstan Respublikasy Prezidentinin kyzmetke kirisui turaly kauly 8 kabyldady ogan sәjkes N Ә Na zarbaev 1991 zh 10 zheltoksannan bastap ҚR Prezidenti kyzmetine kiristi dep esepteldi 1991 zhyly 16 zheltoksanda Қazakstannyn birinshi Prezidenti Nursultan Nazarbaev Қazakstan Respublikasynyn memlekettik tәuelsizdigi turaly ҚR Konstituciyalyk zanyna 9 kol kojdy zan bojynsha ҚR Prezidentinin mәrtebesine zhәne respublikanyn memlekettik bilik organdarynyn barlyk zhүjesine ajtarlyktaj ozgertuler engizildi Osy Zanga sәjkes Қazakstanda memlekettik bilik organdary onyn zan shygarushy atkarushy zhәne sot bolyp bolinuleri kagidasynan kelip kүryldy Respublika halkynyn atynan sojleu kukygy ҚR Zhogargy Kenesi men ҚR Prezidentine berildi Zan shygaru biligin Қazakstan Zhogargy Kenesi zhүzege asyrdy Қazakstan men onyn atkarushy bilik organdarynyn basshysy Prezident bolyp tabyldy Sot biligi ҚR Zhogargy Soty men Zhogary torelik sotyna berildi Konstituciyany sottyk korgau zhogary organy ҚR Konstituciyalyk Soty bolyp tabyldy 1993 zhyly 28 kantarda Zhogargy Kenes sessiyasynda Қazakstan Respublikasynyn Konstituciyasy 10 kabyldandy onda algash ret Prezident zheke tarauy berildi Konstituciyanyn 75 babyna sәjkes ҚR Prezidenti memlekettin basshysy bolyp tabyldy zhәne respublikanyn atkarushy okimet biliginin birtүtas zhүjesin baskardy sondaj ak respublika azamattarynyn kukygy men bostandyktarynyn Konstituciyasy men zandarynyn saktaluyna kepil boldy Prezident okilettiginin merzimi belgilendi 5 zhyl sondaj ak bir adam katarynan eki merzimnen astam uakyt Prezident bola almajtyndygy ajtyldy Konstituciyada ҚR Prezidentinin mynadaj okilettikteri ajkyndaldy Respublikanyn memlekettik egemendigin konstituciyalyk kүrylysyn korgau kauipsizdigin aumaktyk tүtastygyn azamattardyn kukyktary men bostandyktaryn kamtamasyz etu zhoninde kazhetti sharalar koldanady ҚR zandaryna kol koyady Zhogargy Kenes kelisimimen ҚR Premer Ministrin Premer Ministrinin orynbasarlaryn syrtky ister korganys karzhy ishki ister ministrlerin ҚR ҮҚK toragasy men diplomatiyalyk okildikterinin basshylaryn kyzmetke tagajyndajdy Ministrler Kabinetinin kyzmetine zhalpy basshylykty zhүzege asyrady Premer Ministrdin үsynuymen Ministrler Kabinetinin kүramyn belgilejdi ministrlikterdi memlekettik komitetter men vedomstvolardy kүrady zhәne taratady Қauipsizdik Kenesin zhәne ozge de kenesshi akyldastyk alkalar kүrady memlekettik bagdarlamalardy bekitedi Ұltgyk valyutanyn koldanylu tәrtibin merzimi men sharttaryn belgilejdi Zhogargy Kenespen akyldaskannan kejin referendum otkizu turaly sheshim kabyldajdy halykaralyk katynastarda ҚR okili bolyp tabylady kelissozder zhүrgizedi zhәne ҚR halykaralyk sharttaryna kol koyady Respublika zhasaskan sharttar men ol kabyldagan mindettemelerdin saktaluyn kamtamasyz etedi ozinin zhanynda tirkelgen shet memleketterdin diplomatiyalyk zhәne ozge de okilderinin senim gramotalary men keri shakyryp alu gramotalaryn kabyldajdy ҚR Zhogargy Kenesine ҚR Konstituciyalyk Soty Zhogargy Soty Zhogary Torelik Soty Toragasy men sudyalarynyn Bas Prokurorynyn Ұlttyk Bankisi Toraga synyn kandidaturalaryn usynady Zhogargy Keneske olardy mindetterinen bosatu turaly үsynys zhasajdy memlekettin korganys kabiletin nygajtu zhoninde sharalar koldanady zhәne ҚR Қaruly Kүshterinin Zhogargy Bas Қolbasshysy bolyp tabylady ҚR memlekettik marapattarymen marapattajdy ҚR zhogary diplomatiyalyk dәrezheleri men әskeri ataktaryn kurmetti zhәne arnauly ataktaryn beredi zanga sәjkes ҚR azamattygy sayasi baspana beru mәselelerin sheshedi azamattarga keshirim berudi zhүzege asyrady zanga sәjkes tek kana azamattardyn kauipsizdigin kamtamasyz etu zhәne konstituciyalyk kүrylysty korgau үshin uakytsha shara retinde totenshe zhagdaj engizedi ҚR Konstituciyasy men zandaryna sәjkes baska da okilettikti zhүzege asyrady ҚR Vice prezidenti Respublika Prezidentimen birge sajlanady ҚR Prezidentinin uәkildik berui bojynsha onyn zhekelegen funkciyalaryn oryndajdy zhәne Prezident zhok kezde nemese Prezidenttin mindetterin zhүzege asyruga mүmkindigi bolmagan rette onyn kyzmetin atkarady ҚR Prezidentinin mәrtebesine ajtarlyktaj ozgertuler engizgen 1993 zhyly 10 zheltoksanda 1993 zhyly 10 zheltoksanda kabyldangan Қazakstan Respublikasynyn Prezidenti men zhergilikti әkimderge uakytsha kosymsha okilettik beru turaly ҚR Zany 11 kabyldandy ҚR Prezidentine Konstituciyanyn negizinde zhәne sogan sәjkes zhanadan sajlanatyn ҚR Zhogargy Kenesi 12 birinshi sessiyasynyn zhumysy bastalganga dejingi merzimge zan kүshi bar kүzhattar shygaru kukygy berildi Sonymen katar Prezidentke sol merzimge kazhet bolgan zhagdajda Zhogargy Kenestin ҚR Konstituciyasy 64 babynyn 12 15 18 zhәne 20 tarmaktarynda kozdelgen okilettigin zhүzege asyru kukygy berildi kejin ony zhanadan sajlanatyn ҚR Zhogargy Kenestin bekitetin boldy Onan baska ҚR Konstituciyasynyn 78 babynyn 3 7 zhәne 16 tarmaktarynda kozdelgen okilettikti derbes zhүzege asyruga kukyk berildi 1993 zhyly 10 zheltoksanda Қazakstan Respublikasy Zhogargy Kenesinin okilettigin merziminen buryn toktatu turaly ҚR Zany 13 kabyldandy 1995 zhyly 30 tamyzda 1995 zh 30 tamyzda otken bүkilhalyktyk referendumnyn nәtizhesinde kabyldangan zhana Konstituciya 14 Prezident mәrtebesine kop ozgertuler engizdi Konstituciyada Қazakstan Respublikasynyn prezidenttik bask aru nysanyndagy birtүtas memleket bolyp tabylatyndygy ajkyndaldy Memlekettik biliktin birden bir bastauy halyk bolyp ta bylady Halyk pen memleket atynan bilik zhүrgizuge Respublika Prezidentine sondaj ak ozinin konstituciyalyk okilettigi sheginde parlamenttin kukygy bar Respublika Үkimeti men ozge de memlekettik organdar ozderine berilgen okilettikter sheginde gana memleket atynan bilik zhүrgizedi 40 babynyn 3 Prezident bolimi ҚR Prezidentinin mәrtebesi belgilendi ol bojynsha ҚR Prezidenti memlekettin basshysy memlekettin ishki zhәne syrtky sayasatynyn negizgi bagyttaryn ajkyndajtyn el ishinde zhәne halykaralyk katynastarda Қazakstan nyn atynan okildik etetin en zhogary lauazymdy tүlga Respublika Prezidenti halyk pen memlekettin bilik birliginin Konstituciyanyn myzgymastygynyn adam zhәne azamat kukyktary men bostan dyktarynyn rәmizi әri kepili Prezident memlekettik biliktin barlyk tarmagynyn kelisip zhumys isteuin zhәne okimet organdarynyn halyk aldyndagy zhauapkershiligin kamtamasyz etedi 41 babynda Prezident okilettiginin merzimi anyktaldy 5 zhyl sondaj ak Respublika Prezidenti bolyp tumysynan Respublika azamaty bolyp tabylatyn otyz bes zhaska tolgan zhәne alpys bes zhastan aspagan memlekettik tildi erkin mengergen әri Қazakstanda keminde on bes zhyl bojy turatyn Respublika azamaty sajlana alatyndygy korsetildi Zhana Konstntuciyada respublika Prezidenti bolyp bir adamnyn katarynan eki retten artyk sajlana almajtyndygy saktaldy ҚR Prezidentinin zhana mәrtebesine sәjkes Қazakstan halkyna eldegi zhagdaj men Respublikanyn ishki zhәne syrtky sayasatynyn negizgi bagyttary turaly zhyl sajyn zhoddau arnajdy Respublika Parlamentinin kezekti zhәne kezekten tys sajlauyn tagajyndajdy Parlamenttin birinshi sessiyasyn shakyrady zhәne onyn deputattarynyn Қazakstan halkyna beretin antyn kabyldajdy Parlament Palatalarynyn kezekten tys birlesken otyrystaryn shakyrady Parlament Senaty usyngan zanga kol koyady hadykka zhariya etedi ne zandy nemese onyn zhekelegen baptaryn kajtadan talkylap dauyska salu үshin kajtarady Parlamenttin kelisimimen respublika Premer Ministrin kyzmetke tagajyndajdy ony kyzmetten bosatady Premer Ministrdin үsynuymen Respublika Үkimetinin kүrylymyn belgilejdi onyn mүshelerin kyzmetke tagajyndajdy zhәne kyzmetten bosatady sondaj ak Үkimet kүramyna kirmejtin Respublikanyn ortalyk atkarushy organdaryn kүrady taratady zhәne kajta kүrady Үkimet mүshelerinin antyn kabyldajdy erekshe manyzdy mәseleler bojynsha Үkimet otyrystaryna toragalyk etedi Үkimetke zan zhobalaryn Parlament mәzhilisine engizudi tapsyrady Үkimettin zhәne oblystar respublikalyk astanasy әkimderi aktilerinin kүshin zhoyady ne tolyk nemese ishinara toktata turady Parlament kelisimimen ҚR Ұlttyk bank toragasyn kyzmetke tagajyndajdy ony kyzmetten alady Parlament Senatynyn kelisimimen respublika Bas Prokurory men ҮҚK toragasyn kyzmetke tagajyndajdy olardy kyzmetten alady respublika diplomatiyalyk okildikterinin basshylaryn tagajyndajdy zhәne keri shakyryp alady Respublikalyk byudzhettin atkaryluyn bakylau zhonindegi esep komitetinin toragasyn bes zhyl merzimge kyzmetke tagajyndajdy respublikanyn memlekettik bagdarlamalaryn bekitedi respublika Premer Ministrinin үsynuymen Respublika memlekettik byudzheti esebinen үstalatyn barlyk organdardyn kyzmetkerlerine arnalgan karzhylandyru men enbekaky toleudin biryngaj zhүjesin bekitedi respublikalyk referendum otkizu zhoninde sheshim kabyldajdy kelissozder zhүrgizedi zhәne ҚR halykaralyk sharttaryna kol koyady bekitu gramotalaryna kol koyady Respublika zhasaskan sharttar men ol kabyldagan mindettemelerdin saktaluyn kamtamasyz etedi ozinin zhanynda tirkelgen shet memleketterdin diplomatiyalyk zhәne ozge de okilderinin senim gramotalary men keri shakyryp alu gramotalaryn kabyldajdy ҚR Қaruly Kүshterinin Zhogargy Bas Қolbasshysy bolyp tabylady Қaruly Kүshterdin zhogary kolbasshylygyn kyzmetke tagajyndajdy zhәne kyzmetten bosatady Respublikanyn memlekettik marapattarymen marapattajdy kүrmetti zhogary әskeri zhәne ozge ataktardy synyptyk shenderdi diplomatiyalyk dәrezhelerdi biliktilik synyptaryn beredi ҚR azamattygy sayasi baspana beru mәselelerin sheshedi azamattarga keshirim berudi zhүzege asyrady Respublikanyn demokratiyalyk instituttarsha onyn tәuelsizdigi men aumaktyk tүtastygyna sayasi tүraktylygyna azamattarynyn kauipsizdigine eleuli zhәne tikelej kater tongen memlekettik konstituciyalyk organdarynyn kalypty zhүmys isteui buzylgan zhagdajda Premer Ministrimen zhәne Respublika Parlamenti Palatalarynyn Toragalarymen resmi konsultaciyalar alyskannan kejin bүl turaly Respublika parlamentine dereu habarlaj otyryp Қazakstannyn bүkil aumagynda zhәne onyn zhekelegen zherlerinde totenshe zhagdaj engizudi Respublikanyn Қaruly Kүpggerin koldanudy kosa alganda atalgan zhagdayattar talap etetin sharalardy koldanady Respublikaga karsy agressiya zhasalgan ne onyn kauipsizdigine syrtgan tikelej kater tongen zhagdajda Respublikanyn bүkil aumagynda nemese onsh zhekelegen zherlerinde әskeri zhagdaj engizedi ishinara nemese zhalpy mobilizaciya zhariyalap bүl turaly Respublika Parlamentine dereu habarlajdy ozine bagynysty Respublika Prezidentinin Kүzet kyzmetin zhәne Respublikalyk Үlandy zhasaktajdy ҚR Memlekettik hatshysyn kyzmetke tagajyndajdy zhәne kyzmetten bosatady onyn mәrtebesi men okilettigin belgilejdi Respublika Prezidentinin Әkimshiligin kүrady Қauipsizdik Kenesin Zhogary Sot Kenesin zhәne ozge de konsultativtik kenesshi organdardy kүrady Respublikanyn Konstituciyasy men zandaryna sәjkes baska da okilettikterdi zhүzege asyrady 1995 zhyly 26 zheltoksanda 1995 zh 26 zheltoksanda ҚR zhana Konstituciyasynyn erezhelerin zhүzege asyru maksatynda Қazakstan Respublikasynyn Prezidenti turaly Konstituciyalyk zan kүshi bar ҚR Prezidentinin Zharlygy 15 kabyldandy Zharlyk respublika Prezidentinin mәrtebesin Prezidenttin kyzmetke kirisu zhagdajyn okilettik merzimin sondaj ak Prezidentgin Parlamentke Үkimetke Konstituciyalyk Keneske sottarga zhәne sudyalarga prokuratura organdaryna Ortalyk sajlau komissiyasyna Ұlttyk bankke Respublikalyk byudzhettin atkaryluyn bakylau zhonindegi esep komitetine әkimderge katysty okilettikteri zhәne ozge okilettikteri ajkyndaldy Onan baska Prezident aktilerinin nysandary olardy dajyndau zhәne Prezidenttin karauyna engizu tәrtibi Prezident aktilerine ozgertuler men tolyktyrular engizu sondaj ak olardyn kүshin zhoyu tәrtibi belgilendi Zanda sonymen katar ҚR Prezidentin kyzmetinen buryn bosatu ketiru zhagdajy zhazyldy Prezident kyzmetin kamtamasyz etuge zheke tarau arnaldy Buryngy prezidentterdin mәrtebesi men olardy kamtamasyz etilui ajkyndaldy 1996 zhyly 11 nauryzda 1996 zh 11 nauryzda ҚR Prezidentinin Zharlygymen 16 ҚR Kon stituciyasynda kozdelgen ҚR Zhogargy Sot Kenesi kүryldy ҚR Zhogargy Sot Kenesi turaly ҚR Zany 17 ҚR Zhogargy Sot Kenesinin mәrtebesin kүrylu tәrtibin zhәne zhүmysynyn үjymdastyryluyn anyktady ҚR Zhogargy Sot Kenesi ҚR Prezidenti zhanyndagy konsultaciyalyk kenesshi organ bolyp tabylady Zan Kenestin okiletgigin anyktady Kenes sudyalardyn tәuelsizdigi men olarga eshkimnin tiispeu kepildikterin kamtamasyz etedi konkurstyk negizde oblystyk sottyn sudyasy bos ornyna kandidat irikteudi zhүzege asyrady zhәne ony kyzmetke tagajyndau үshin ҚR Prezidentine үsynady Zhogargy Sot Toragasynyn үsynuy bojynsha oblystyk sot toragasy men alka toragasynyn bos ornyna kan didaturany karajdy zhәne olardy ҚR Prezidentine үsynady Zhogargy Sot Toragasynyn usynuy bojynsha Zhogargy Sottyn alka toragasy men sudyasy bos ornyna kandidaturany karajdy Zhogargy Sottyn Toragasynyn kyzmetine kandidaturany karajdy Zhogargy Sot Toragasynyn alka toragasy men sudyasynyn bos ornyna kandidatty ҚR Parlamentine үsynu үshin ҚR Prezidentine үsynady Zhogargy Sot Toragasyn oblystyk zhәne sogan tenestirilgen sottar men alkalary toragalaryn kyzmetterinen bosatu mәselelerin karajdy ҚR Prezidentine sot zhүjesi men zandardy zhetildiru mәseleleri bojynsha үsynystar zhasajdy ҚR Zhogargy Sot Kenesinin reglamentin bekitedi ozge okilettikterdi zhүzege asyrady Kenes Zhogargy Sot Kenesinin Toragasynan Konstituciyalyk Kenestin Toragasynan Zhogargy Sottyn Toragasynan Bas Prokurordan Әdilet ministrinen Parlament Senatynyn eki deputatynan alty sudyadan Zhogargy Sottyn eki sudyasynan oblystyk nemese sogan tenestirilgen sottyn eki sudyasynan audandyk nemese sogan tenestirilgen sottyn eki sudyasynan Kenes Hatshysynan zhәne ҚR Prezidenti tagajyndajtyn baska da adamdardan turady Konstituciyalyk Kenestin Toragasyna Zhogargy Sottyn Toragasyna Bas Prokuror men Әdilet ministri Kenes kүramyna lauazymy bojynsha kiredi Kenestin kyzmetin kamtamasyz etudi ҚR Prezidentinin Әkimshiligi zhүzege asyrady 18 1998 zhyly 7 kazanda Қazakstan Respublikasynyn Konstituciyasyna ozgertuler men tolyktyrular engizu turaly ҚR Zany 19 ҚR Konstituciyasyna ozgertuler engizdi ol ҚRPrezidentine de katysty boldy Mysaly Prezidenttin zhana okilettik merzimi 7 zhylga belgilendi Zhas molsheri shekteuleri ozgertiddi tomengi shek kyryktan zhogargy shek belgilenbedi Buryngy okilettiktermen katar ҚR Prezidentine Respublikalyk byudzhettin atkaryluyn bakylau zhonindegi esep komitetinin eki mүshesin bes zhyl merzimge kyzmetke tagajyndau kүkygy berildi 48 babtyn 1 tarmagy mynadaj redakciyada zhazyldy ҚR Prezidenti kyzmetinen merziminen buryn bosagan nemese ketirilgen sondaj ak kajtys bolgan zhagdajda Respublika Prezidentinin okilettigi kalgan merzimge Parlament Senatynyn Toragasyna koshedi Senat Toragasynyn ozine Prezident okilettigin kabyldauy mүmkin bolmagan rette ol ParlamentMәzhilisinin Toragasyna koshedi Mәzhilisinin Toragasynyn ozine Prezident okilettigin kabyldauy mүmkin bolmagan rette ol Respublikanyn Premer Ministrine koshedi ozine Prezident okilettigin kabyldagan tүlga tiisinshe Senat Toragasynyn Mәzhilisinin Toragasynyn zhәne Premer Ministrdin okilettigin tapsyrady Bүl zhagdajda bos turgan memlekettik lauazymdardy ielenu Konstituciyada kozdelgen tәrtippen zhүzege asyrylady 1999 zhyly 10 kantarda ҚR Prezidentin sajlauy otti ҚR Prezidenti bolyp tagy N Ә Nazarbaev sajlandy ҚR Parlamentinin deputattar tobynyn ҚR Prezidentin kezekti sajlauynyn merzimin belgileu maksatymen ҚR Konstituciyalyk Keneske ҚR Konstituciyasynyn 94 baptagy 1 tarmagy men 41 babynyn 1 tarmagyna resmi tүsindirme beruin surauyna bajlanysty ҚR Konstituciyalyk Kenesinin 2005 zh 19 tamyzdagy kaulysymen 20 ҚR Prezidentin sajlauynyn merzimi 2005 zh zheltoksannyn algashky zheksenbisi bolyp belilendi 2005 zhyly 4 zheltoksanda ҚR Prezidentin sajlauy otti Kezekti merzimge Prezident bolyp N Ә Nazarbaev sajlandy Ogan 6 mln 147 myn 517 kazakstandyktar nemese sajlauga katyskan sajlaushylardyn 91 15 pajyzy dauys berdi19 21 Derekkozder 1 Қazak KSR Prezidentinin kyzmetin kuru zhәne Қazak KSR Konstituciyasyna ozgertuler men tolyktyrular engizu turaly Қazak KSR 1990 zhylgy 24 sәuirdegi zany Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1990 18 190 bap Oryssha kazaksha zandyk tүsindirme sozdik anyktamalyk Almaty Zheti zhargy 2008 ISBN 9965 11 274 6 2 Қazak KSR ynda memlekettik bilik pen baskaru kүrylymdaryn zhetildiru zhәne Қazak KSR Konstituciyasyna ozgertuler men tolyktyrular engizu turaly Қazak KSR 1990 zh 20 karashasyndagy Zany Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1990 47 431 bap 3 Қazak KSR Konstituciyasyna ozgertuler men tolyktyrular engizu turaly Қazak KSR 1991 zh 25 tamyzdagy Zany Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1991 33 35 428 bap 4 Қazak KSR Prezidentin sajlau turaly Қazak KSR 1991 zh 16 kazandagy Zany Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1991 39 41 475 bap 5 Қazak KSR Prezidentin sajlaudy tagajyndau turaly Қazak KSR Zhogargy Kenesinin 1991 zhyly 16 kazandagy 893 a kaulysy Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1991 39 41 474 bap 6 Қazak Kenestik Socialistik Respublikasynyn atauyn ozgertu turaly Қazak KSR Zhogargy Kenesinin 1991 zh 10 zheltoksandagy kaulysy Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1991 48 50 585 bap 7 Қazakstan Respublikasy Prezidentinin kyzmetke kirisui turaly ҚR Zhogargy Kenesinin 1991 zh 10 zheltoksandagy kaulysy Қazak KSR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1991 48 50 586 bap 8 Қazakstan Respublikasynyn memlekettik tәuelsizdigi turaly ҚR 1991 zh 16 zheltoksandagy Konstituciyalyk zany ҚR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1991 51 622 bap 9 1993 zh 28 kantarda kabyldangan Қazakstan Respublikasynyn Konstituciyasy ҚR Parlamentinin Zharshysy 1993 3 54 bap 10 Қazakstan Resigublikasynyn Prezidenti men zhergilikti әkimderge uakytsha kosymsha okilettik beru turaly ҚR 1993 zh 10 zheltoksandagy kabyldangan Zany ҚR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1993 23 24 513 bap 11ҚR Zhogargy Kenesi 1994 zh 7 nauryzda sajlandy Қurastyrushylardyn eskertpesi 12 Қazakstan Respublikasy Zhogargy Kenesinin okilettigin merziminen buryn toktatu turaly ҚR Prezidentinin 1993 zh 10 zheltoksandagy Zany Қazakstan Respublikasy Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1993 23 24 514 bap 13 1995 zh 30 tamyzda kabyldangan Қazakstan Respublikasynyn Konstituciyasy ҚR Parlamentinin Zharshysy 1996 4 217 bap 14 Қazakstan Respublikasynyn Prezidenti turaly Konstituciyalyk zan kүshi bar ҚR Prezidentinin 1995 zh 26 zheltoksandagy Zharlygy ҚR Zhogargy Kenesinin Zharshysy 1995 24 172 bap 15 Қazakstan Respublikasynyn Zhogargy Sot Kenesin kүru turaly ҚR Prezidentinin 1996 zh 11 nauryzdagy Zharlygy ҚR PҮAZh 1996 12 85 bap 16 Қazakstan Respublikasynyn Zhogargy Sot Kenesi turaly ҚR 2001 zh 28 mamyrdagy Zany ҚR Parlamentinin Zharshysy 2001 10 144 bap Қaragandy Қaragandy oblysy Enciklopediya Almaty Atamura 2006 ISBN 9965 34 515 5 17 Қazakstan Respublikasynyn Konstituciyasyna ozgertuler men tolyktyrular engizu turaly ҚR 1998 zhyly 7 kazandagy Zany ҚR Parlamentinin Zharshysy 1998 20 245 bap 18 ҚR Konstituciyalyk Kenesinin 2005 zh 19 tamyzdagy 5 kaulysy Egemen Қazakstan 2005 zh 25 tamyz 19 ҚR Ortalyk sajlau komissiyasynyn 2005 zh 6 zheltoksandagy kaulysy Egemen Қazakstan 2005 zh 8 zheltoksan https kk wikipedia org w index php title Қazakstan Respublikasynyn Prezidenti amp oldid 3168129 betinen alyngan